กล่องไม้แกะสลักเก่ากับกลิ่นหอมที่ยังไม่จางหาย ในร้านของเก่ากลางอยุธยา

วันที่ผมแวะเข้าไปในร้านของเก่าเงียบ ๆ แถวเมืองเก่าอยุธยา

ผมชื่อ นายอภิรักษ์ เรื่องนี้เริ่มจากวันที่ผมแวะเข้าไปในร้านขายของเก่าเล็ก ๆ แถวเมืองเก่า จังหวัดอยุธยา ร้านไม่ได้ใหญ่ ไม่มีป้ายสะดุดตา มีแค่ตู้ไม้เก่าและของสะสมวางเรียงกันอย่างเงียบงัน บรรยากาศในร้านทำให้รู้สึกเหมือนเวลาเดินช้าลงโดยไม่รู้ตัว

กล่องไม้ใบหนึ่งที่วางอยู่มุมลึกของร้าน

ของที่สะดุดตาผมไม่ใช่ของชิ้นใหญ่ราคาแพง แต่เป็น กล่องไม้แกะสลักใบเก่า วางอยู่มุมหนึ่งของร้าน ลวดลายบนฝากล่องเป็นลายดอกไม้กับเถาวัลย์ แกะด้วยมืออย่างประณีต ไม้มีรอยเวลา แต่ยังดูแข็งแรง เหมือนถูกดูแลมาอย่างดี

กล่องเครื่องหอมให้โชค กลิ่นไม้หอมที่ลอยออกมาโดยไม่ต้องตั้งใจ

ตอนที่ผมยกฝากล่องขึ้นมา กลิ่นหอมบางอย่างก็ลอยออกมา ไม่แรง ไม่ฉุน เป็นกลิ่นที่นิ่ง ลึก และให้ความรู้สึกเย็นใจแปลก ๆ คล้ายไม้หอมผสมเครื่องหอมแบบโบราณ ผมยืนนิ่งอยู่พักหนึ่ง ไม่แน่ใจว่าที่รู้สึกนั้นเกิดจากกลิ่น หรือเกิดจากความเงียบรอบตัวกันแน่

สิ่งที่อยู่ในกล่องและความเรียบง่ายที่ไม่ธรรมดา

ภายในกล่องมีเพียงแท่งไม้หอมเล็ก ๆ กับเศษเครื่องหอมแห้งบางส่วน วางรวมกันอย่างเป็นระเบียบ ไม่มีร่องรอยการใช้งานหนัก เหมือนเป็นของที่ถูกเก็บรักษามากกว่านำมาใช้จริง ผมรู้สึกว่ากล่องนี้ไม่ได้ถูกทำขึ้นมาเพื่อขาย แต่เพื่อเก็บอะไรบางอย่างไว้ให้นานที่สุด

คำบอกเล่าของเจ้าของร้านเกี่ยวกับที่มาจากเมืองน่าน

ผมถามเจ้าของร้านถึงที่มาของกล่องไม้ใบนี้ เขาบอกเพียงว่าได้ของมาจากคนทางน่าน เมืองเก่าเหมือนกัน แต่ไม่รู้ประวัติละเอียด รู้แค่ว่ากล่องนี้มากับของเก่าชุดหนึ่ง และอยู่ด้วยกันมานานแล้ว ไม่มีใครรู้ว่าเจ้าของเดิมเป็นใคร หรือเก็บมันไว้ด้วยเหตุผลอะไร

การตัดสินใจซื้อโดยไม่ต่อราคา

ผมตัดสินใจซื้อกล่องไม้ใบนี้โดยไม่ต่อราคา ไม่ใช่เพราะมันแพงหรือถูก แต่เพราะรู้สึกว่าถ้าปล่อยมันไว้ตรงนั้น กลิ่นกับเรื่องราวของมันอาจค่อย ๆ หายไปเหมือนของเก่าหลายชิ้นที่ไม่มีใครหยิบขึ้นมาสนใจ

กล่องเครื่องหอมให้โชค กลิ่นเดิมที่ยังอยู่เมื่อกลับถึงบ้าน

เมื่อกลับมาถึงบ้าน ผมลองเปิดกล่องอีกครั้ง กลิ่นหอมก็ยังเหมือนเดิม ไม่เปลี่ยน ไม่จาง ทั้งที่ไม่รู้ว่ามันผ่านเวลากี่สิบปีมาแล้ว กลิ่นนั้นไม่ได้แรงขึ้นหรืออ่อนลง แค่อยู่ของมันแบบนั้น เหมือนตั้งใจจะอยู่ให้นานเท่าที่ทำได้

คืนที่กล่องไม้ถูกวางไว้ใกล้หัวนอน

คืนหนึ่ง ผมวางกล่องไม้ไว้ใกล้หัวนอน ไม่ได้จุด ไม่ได้ทำอะไรเพิ่มเติม แค่ปล่อยให้มันอยู่ตรงนั้น กลิ่นอ่อน ๆ กลับทำให้ผมนึกถึงบ้านไม้เก่า วัดเงียบ ๆ และบรรยากาศชนบทที่ไม่เร่งรีบ ทั้งที่ผมไม่แน่ใจว่าเคยสัมผัสกลิ่นแบบนี้มาก่อนจริงหรือไม่

คำอธิบายที่ไม่มีใครยืนยันได้แน่ชัด

หลังจากนั้น ผมลองถามคนรู้จักที่สนใจเรื่องเครื่องหอมโบราณ บางคนบอกว่าไม้หอมจากแถบน่านสมัยก่อน มักใช้ในพิธีหรือเก็บไว้ในบ้านเพื่อให้กลิ่นติดตู้ติดผ้า มากกว่าจะนำมาเผา แต่ก็ไม่มีใครยืนยันได้ว่ากล่องไม้ใบนี้เคยเป็นของใคร

ความรู้สึกว่ากล่องไม้ใบนี้ไม่ใช่ของขายธรรมดา

สิ่งที่ผมแน่ใจอย่างเดียวคือ กล่องไม้แกะสลักกับไม้หอมในนั้น ไม่ได้ให้ความรู้สึกเหมือนของที่ทำขึ้นมาเพื่อเปลี่ยนมือ แต่เหมือนของที่ถูกเก็บไว้ด้วยความตั้งใจ และถูกส่งต่อมาโดยที่เจ้าของเดิมอาจไม่เคยรู้ว่ามันจะมาหยุดอยู่ที่อยุธยาในวันหนึ่ง

สรุปว่า กลิ่นหอมกับเศษเสี้ยวของเวลาที่ยังหลงเหลือ

สรุปว่า กล่องไม้แกะสลักเก่ากับไม้หอมในวันนั้น อาจเป็นเพียงของเก่าชิ้นหนึ่งในสายตาคนทั่วไป แต่สำหรับผม มันคือเศษเสี้ยวของเวลาและความทรงจำที่ยังหลงเหลืออยู่ ผ่านกลิ่นที่ไม่จางหาย แม้เจ้าของเดิมจะไม่อยู่ให้เล่าเรื่องนั้นด้วยตัวเองแล้วก็ตาม